Spadek – najważniejsze informacje

Spadek to ogół praw i obowiązków, które w chwili śmierci spadkodawcy przechodzą na najbliższe spokrewnione z nim osoby. Najczęściej spadek otrzymywany jest automatycznie. Jednak istnieją sytuacje, które mogą być pod względem prawnym bardziej skomplikowane.

Spadek – prawny punkt widzenia

Jak już wspomnieliśmy spadek pociąga za sobą prawa i obowiązki majątkowe, które w chwili śmierci spadkodawcy przechodzą na jego prawnych następców (spadkobierców) w drodze dziedziczenia. Przedmiotami spadków zazwyczaj są nieruchomości i ruchomości, obligacje, aktywa, lokaty. W skład spadku wchodzą także wszystkie prywatne rzeczy zmarłego. Do spadku zalicza się prawa i obowiązki zmarłego, które muszą spełniać cztery podstawowe kryteria:

– mają charakter cywilnoprawny;

– mają charakter majątkowy;

– nie są ściśle związane ze zmarłym;

– nie przechodzą na inne osoby, bez względu na to czy są one spadkobiercami.

Jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni, co do podziału majątku po zmarłym, wówczas z prawnego punktu widzenia sprawy spadkowe mogą zostać załatwione w bardzo krótkim czasie. Problemy mogą pojawić się w momencie, gdy nie ma porozumienia pomiędzy spadkobiercami. Spadkobiercą może być zarówno osoba fizyczna, jak i konkretna firma czy instytucja. Jednak w przypadku instytucji czy firmy, musi być ona uwzględniona w testamencie spadkodawcy.

Testament

Testament jest rozporządzeniem własnym majątkiem na wypadek śmierci. Najbardziej popularną formą testamentu, jest testament napisany własnoręcznie. Istnieją również inne typy testamentów tj. testamenty ustne czy sporządzanie w podróży. Jednak należy pamiętać, że dokumentem urzędowym jest wyłącznie testament sporządzony notarialnie. Spadkodawca ma wolną rękę, w jaki sposób chce rozdysponować swój majątek. Innymi słowy może go podzielić według własnego uznania i preferencji. Jeśli zmarły spisał przed swoją śmiercią testament, wówczas postępowanie spadkowe odbywa się zgodnie z wytycznymi i zapisami znajdującymi się w tym dokumencie.

Dziedziczenie z mocy prawa

Jeśli jednak zmarły nie spisał swojej ostatniej woli, wtedy dziedziczenie spadku realizuje się zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym. Zgodnie z ustawą pierwszeństwo dziedziczenia przypada małżonkowi i dzieciom zmarłego. Dalej mogą dziedziczyć wnuki i prawnuki. Spadek po osobie zmarłej dostać również mogą jego rodzice, rodzeństwo wraz z dziećmi, także pasierbowie i dziadkowie. Jeżeli jednak żadna z wymienionych osób nie może lub nie chce przyjąć spadku, wtedy ewentualny majątek może przejąć gmina, w której mieszkał spadkodawca. Kolejną opcją jest przekazanie aktywów i zobowiązań zmarłego w ręce Skarbu Państwa.

Obowiązek podatkowy

Otrzymanie spadku w wielu przypadkach wiąże się z obowiązkiem podatkowym. Polskie prawo przewiduje jednak sytuacje, w których można zostać zwolnionym z tego obowiązku. Opodatkowaniu nie podlega majątek nabyty w drodze dziedziczenia przez członków najbliższej rodziny. Zatem zwolnieni z podatku są: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym oraz macocha. Korzystają oni z całkowitego zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości odziedziczonego mienia.

Podatek ciąży jednak na osobach fizycznych, które nabyły majątek w drodze postępowania spadkowego, o ile jego wartość jest większą niż kwota wolna od podatku. Podatek należy zapłacić wtedy, gdy obowiązek podatkowy przekształci się w zobowiązania podatkowe, które prawnie zobowiązują podatnika do zapłacenia należności na rzecz województwa, powiatu czy gminy lub Skarbu Państwa.

Rezygnacja ze spadku

W postępowaniu spadkowym możliwa jest sytuacja, w której osoba wymieniona w testamencie lub ta, która otrzymuje spadek automatycznie, rezygnuje z przyjęcia spadku. Najczęstszym i jednocześnie najważniejszym powodem takiej decyzji jest poważne zadłużenie zapisane w testamencie. Według przepisów, spadkobierca nie może zrzec się spadku na czyjąś korzyść. Rezygnacja z dziedziczenia powinna zostać  złożona przed sądem bądź notariuszem. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Spadek odrzucić można w terminie do 6 miesięcy od momentu otrzymania przez daną osobę informacji, że jest spadkobiercą. Po przekroczeniu tej daty, spadek automatycznie staje się jej własnością. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *