Zachowek – co to jest? Co warto o nim wiedzieć?

Niemal każda pełnoletnia osoba może samodzielnie zdecydować, komu chce powierzyć majątek po swojej śmierci. Spisując testament może pominąć najbliższą rodzinę i przekazać spadek nawet osobom zupełnie obcym. Jednak niektórzy z bliskich są w pewnym zakresie chronieni i mają prawo do części majątku zmarłego. Czym zatem jest zachowek i komu przysługuje? Wyjaśniamy.

Czym jest zachowek?

Zachowek chroni interesy najbliższych członków rodziny zmarłego, którzy zostali pominięci w testamencie, ale nie zostali wydziedziczeni. Zazwyczaj zachowek to ułamek wartości majątku, który w wyniku dziedziczenia z mocy prawa przypadłby danej osobie. Warto pamiętać, że osoba zabezpieczona zachowkiem może otrzymać rekompensatę wyłącznie w formie gotówkowej. Nie przysługują jej żadne inne dobra zarówno w postaci nieruchomości jak i ruchomości.

Wiele osób błędnie interpretuje niewymienienie kogoś w testamencie jako równoznaczność z wydziedziczeniem danej osoby. Według prawa, taka sytuacja określana jest jako pominięcie. Tym samym nie pozbawia osób niewymienionych w testamencie możliwości ubiegania się o zachowek.

Komu przysługuje zachowek?

Jak już wcześniej zostało wspomniane zachowek należy się najbliższej rodzinie zmarłego. Dokładnie chodzi tutaj o:

– zstępnych zmarłego – czyli jego dzieci;

– małżonka;

– rodziców zmarłego – tylko w przypadku gdyby byli powołani do spadku z ustawy. W przypadku gdy zmarły pozostawił małżonka i dzieci lub tylko dzieci, wnuki, prawnuki, to rodzice nic nie dziedziczą.

Komu nie należy się zachowek?

W testamencie bądź poprzez rozdysponowanie majątkiem jeszcze za życia, z dziedziczenia bez powodu można wyłączyć rodzeństwo oraz dzieci rodzeństwa. Nawet w przypadku bezpotomnej śmierci spadkodawcy, gdy stają się oni spadkobiercami ustawowymi – zachowek im się nie należy. Poza tym przypadkiem, zachowek nie przysługuje również:

– osobom, które są wydziedziczone w testamencie;

– osobom, które zostaną sądownie uznane za niegodne dziedziczenia;

– tym, którzy zrzekli się dziedziczenia bądź odrzucili spadek;

– małżonkowi wyłączonemu z dziedziczenia, tj. takiemu, który był ze zmarłym np. w separacji bądź przeciw któremu zmarły wystąpił przed śmiercią z uzasadnionym wnioskiem o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy współmałżonka.

Wysokość zachowku

Istotną kwestią podczas ustalania wysokości zachowku, jest określenie wartości całego majątku spadkodawcy. W jego skład wchodzi nie tylko to co zmarły pozostawił w chwili śmierci, ale również darowizny – także te poczynione na rzecz osób obcych.

Wysokość zachowku zależy od wartości części majątku, która należałaby się danej osobie w razie ustawowego dziedziczenia. Najczęściej wynosi on połowę kwoty, którą dostaliby w drodze dziedziczenia. Jednak w przypadku dzieci, wnuków, prawnuków, rodziców i małżonka, którzy otrzymaliby spadek ustawowy, a są trwale niezdolni do pracy, wtedy należy im się 2/3 tego co otrzymaliby w drodze dziedziczenia ustawowego.

Podczas wyliczania wysokości udziałów, sąd musi wziąć pod uwagę wszystkich ustawowych spadkobierców. Również tych uznanych przez są za niegodnych, a także tych którzy odrzucili spadek. Nie uwzględnia się osób, które zrzekły się dziedziczenia bądź zostały przez spadkodawcę wydziedziczone. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *